Psychologia jogi dostarcza jasnego precycyjnego i przystępnego aparatu pojęciowego oraz programu ćwiczeń, w ramach którego energia powodująca powstawanie nieprzyjemnych stanów uczuciowych, takich jak: strach, przygnębienie, zazdrość i gniew, może zostać skierowana na doświadczanie pozytywnych stanów emocjonalnych – miłości, oddania i błogości.

Kiedy poszerzamy swoją świadomość, powoli odchodzimy do świata uporczywych konfliktów, niezgody i cierpienia, zarówno w wymiarze wewnętrznym jak i naszych stosunkach z innymi, i stopniowo rodzi się w nas niezachwiane poczucie radości oraz harmonii ze wszystkim, co jest. Książka ta ukazuje proces rozwojowy prowadzący do tego przeobrażenia.

Wstęp

Rozdział pierwszy wytycza ramy i nakreśla ogólny obraz, przedstawiając proces rozwoju świadomości. Pokazuje, że jednostka, podobnie jak cała ludzkość, wyrasta z ciasnego, egocentrycznego punktu widzenia, ogarniając swym oglądem coraz szersze pole. Każdy kolejny rozdział podejmuje ten wątek i odnosi go do poszczególnych aspektów naszego funkcjonowania w świecie. Splecione z nim są liczne porównania pomiędzy koncepcjami ludzkiego rozwoju zaczerpniętymi z jogi i Yedanty oraz poglądami współczesnej psychologii.

Rozdział drugi mówi o rozwoju naszego obrazu samych siebie, poczucia własnej tożsamości. Obraca się wokół pytania, „Kim jestem?”, oraz odpowiedzi udzielanych na nie w różnych fazach wzrastania. Czy po uformowaniu się stabilnej tożsamości, opisywanym przez współczesną psychologię, następują dalsze etapy rozwojowe? Czy indywidualna tożsamość ulega unicestwieniu w zmienionych stanach świadomości przedstawianych w duchowych tradycjach Wschodu? Tymi ważnymi zagadnieniami zajmujemy się w rozdziale drugim.

W trzecim rozdziale piszemy o tym, jak nasze widzenie siebie kształtowane jest pod wpływem niezliczonych sugestii ze strony innych osób. Natłok sprzecznych ze sobą sugestii pochodzących z zewnątrz wywołuje w nas poczucie zagubienia i zamęt. Psychologia jogi dostarcza sposobów na odrzucenie negatywnych sugestii, które sobie przyswoiliśmy, oraz na nabranie umiejętności polegania na własnym bezpośrednim doświadczeniu, dzięki któremu możemy wreszcie poznać swoją naturę.

Temat ten kontynuowany jest w rozdziale czwartym, w którym świat rozpatrywany jest jako przedstawienie i gra. Nazbyt poważnie podchodzimy do dramatu życia i utożsamiamy się z rolami, jakie odgrywamy, zamiast starać się odkryć, kim jesteśmy niezależnie od naszych ról.

Rozdział piąty traktuje o Jaźni, wewnętrznym ośrodku świadomości. Według psychologii jogi i Yedanty, cel życia i ostatni etap rozwoju polegają na wyplątaniu się z naszych błędnych wyobrażeń o sobie i identyfikacji z rolami oraz dramatem życia, po to, aby uświadomić sobie naszą podstawową naturę, jaką jest Jaźń.

Kiedy zaczynamy zdawać sobie sprawę z naszej prawdziwej tożsamości, przeobrażeniu ulegają nasze relacje osobowe oraz cały sposób bycia. Kiedy to następuje, pojawia się wzmożone poczucie wolności, któremu towarzyszy akceptacja większej odpowiedzialności. Rozdział szósty pokazuje, że wolność i odpowiedzialność są w istocie wzajemnie od siebie zależne i siłą rzeczy wspólnie się rozwijają.
Emocje i wynikające z nich problemy to rzecz nie do końca zrozumiała we współczesnym społeczeństwie. Różne szkoły psychologii rozmaicie zapatrują się na kwestię radzenia sobie ze swoim życiem uczuciowym. Niektóre zalecają wyładowywanie nagromadzonych emocji, inne z kolei uczą panowania nad nimi czy sublimacji. Psychologia jogi dostarcza jasnego, precyzyjnego i przystępnego aparatu pojęciowego oraz programu ćwiczeń, w ramach którego energia powodująca powstawanie nieprzyjemnych stanów uczuciowych, takich jak strach, przygnębienie, zazdrość i gniew, może zostać skierowana na doświadczanie pozytywnych stanów emocjonalnych – miłości, oddania i błogości. Rozdział siódmy opisuje, w jaki sposób te różne emocje rodzą się z czterech podstawowych popędów i w jaki sposób można tę energię emocjonalną przemienić i zaprząc na drodze ku oświeceniu.

W końcowym rozdziale prześledzimy powstawanie jednej szczególnej postawy emocjonalnej, a mianowicie osądzania i potępiania, i pokażemy, jak w miarę wzrostu miłości i przebaczenia zanika ta postawa, będąca źródłem cierpienia nas samych oraz innych.

Kiedy rozpatrujemy rozmaite aspekty ludzkiego życia, widzimy systematyczne zmierzanie ku coraz większej harmonii i jedności. W miarę naszego rozwoju, stopniowo wznosimy się ponad zamęt, niepewność i niezrozumienie niegdyś rządzące naszym życiem, aż wreszcie osiągamy stan oświecenia i równowagi, w którym można docenić i zrozumieć wszystko.

Spis zawartości

Wprowadzenie 7
Rozdział l Rozszerzanie świadomości 11
Rozdział 2 Przeobrażanie tożsamości 21
Rozdział 3 Od sugestii do bezpośredniego doświadczenia 39
Rozdział 4 Życie jako przedstawienie i gra 63
Rozdział 5 Jaźń 89
Rozdział 6 Wolność a odpowiedzialność 107
Rozdział 7 Emocje i ich twórcze wykorzystanie 123
Rozdział 8 Miłość i przebaczenie 149
O autorach 165
Instytut Himalajski 167